खरे सांगायचे तर, डॉक्टरांना शॉर्टफॉर्म्स (Acronyms) वापरण्याची खूप सवय असते! चार सोप्या शब्दांत सांगण्याऐवजी जर चार इंग्रजी अक्षरांचा एखादा कोड बनवता येत असेल, तर आम्ही नक्की तोच वापरणार .

तुम्ही एखाद्या लॅबमध्ये साधी ब्लड शुगर टेस्ट करायला जाता आणि तुमच्या हातातील टेस्टची पावती एखाद्या गुप्त कोडसारखी दिसते: FBS, PPBS, OGTT, HbA1c??

ऐकायला ही नावे सीक्रेट कोड सारखी वाटत असली, तरी प्रत्यक्षात ही आपल्या शरीरातील साखरेचे प्रमाण तपासण्याची अतिशय सोपी साधने आहेत. एक पॅथॉलॉजिस्ट म्हणून, चला तुम्हाला या जड मेडिकल शब्दांचा अगदी सोप्या मराठीत अर्थ समजावून सांगते !

मेडिकल शॉर्टफॉर्म्सचा खरा अर्थ

1. FBS (Fasting Blood Sugar / उपाशीपोटी रक्तातील साखर)

डॉक्टरांची भाषा: “लिव्हरमधील ग्लुकोज पातळी तपासण्यासाठी आम्हाला बेसलाइन फास्टिंग सॅम्पल हवे आहे.”
खरा अर्थ: “रात्री जेवल्यानंतर काहीही खाऊ नका, सकाळी चहा न पिता थेट लॅबमध्ये या.”
उदाहरण: गाडी चालू न करता गॅरेजमध्ये उभी असताना पेट्रोलचा काटा तपासणे.
उपाशी असताना शरीरातील साखरेची पातळी राखणे हे तुमच्या लिवर चे काम आहे. जेव्हा तुम्ही काहीही खात नसता, तेव्हा तुमचे लिव्हर रक्तात किती साखर सोडत आहे हे FBS वरून कळते.

2. PPBS (Postprandial Blood Sugar / जेवणानंतरची रक्तातील साखर)

डॉक्टरांची भाषा: “कॅलरीज घेतल्यानंतर बरोबर १२० मिनिटांनी पोस्टप्रांडियल रीडिंग घ्यावी लागेल.”
खरा अर्थ: “दुपारचे नेहमीचे जेवण करा, २ तासांचा टायमर लावा आणि शरीराने ते अन्न कसे पचवले हे तपासण्यासाठी लॅबमध्ये या.”
उदाहरण: गाडी एखाद्या चढणीवर चालवून पाहणे की इंजिनवर किती ताण येतोय.
जेवणानंतर २ तासांनीही साखर जास्त राहिली, तर पेशी इन्सुलिनला प्रतिसाद द्यायला मंदावल्या आहेत व स्वादुपिंडावर अतिरिक्त ताण येतो आहे हे लक्षात येते.

3. HbA1c (Glycated Hemoglobin / ग्लायकेटेड हिमोग्लोबिन)

डॉक्टरांची भाषा: “दीर्घकालीन ग्लुकोज नियंत्रणाचे मूल्यमापन करण्यासाठी ग्लायकेटेड हिमोग्लोबिन चाचणी आवश्यक आहे.”
खरा अर्थ: गेल्या ३ महिन्यांत तुमच्या लाल रक्तपेशींवर किती साखर चिकटली आहे ते आम्ही तपासत आहोत. लाल रक्तपेशी सुमारे १२० दिवस जगतात आणि त्या साखरेची नोंद मेमरी कार्ड प्रमाणे ठेवतात.
उदाहरण: एखाद्या दूरच्या रोड ट्रिप वरून गाड़ी जाऊन आल्यावर इंजिन तपासणे.
पॅथॉलॉजिस्टना ही टेस्ट का आवडते: हा तुमच्या ९० दिवसांचा खराखुरा रिपोर्ट असतो. टेस्टच्या आदल्या दिवशी फक्त सॅलड खाऊन तुम्ही या टेस्टला फसवू शकत नाही!

पॅथॉलॉजिस्टचा सल्ला

वैद्यकीय शब्द ऐकायला कठीण वाटले तरी त्यामागची प्रक्रिया साधी असते.

तुमचा फास्टिंग किंवा HbA1c रिपोर्ट प्री-डायबिटीसच्या रेंजमध्ये आला असेल, तर लगेच घाबरून जाण्याचे कारण नाही! ही गाडीच्या डॅशबोर्डवर वेळेत लागलेली ‘इंजिन चेक’ लाईट आहे.
आहारातील थोडे बदल, नियमित व्यायाम आणि योग्य मार्गदर्शनाने तुम्ही या साखरेच्या पातळीला पुन्हा पूर्णपणे नॉर्मल करू शकता.

“डॉ. सहारे पॅथॉलॉजी सेंटर मध्ये आम्ही तुमच्या हातात केवळ आकडे आणि अवघड नावांचा रिपोर्ट टेकवून मोकळे होत नाही—तर तुमच्या उत्तम आरोग्याच्या प्रवासात त्या आकड्यांचा नेमका अर्थ काय आहे, हे समजून घ्यायलाही मदत करतो.”

रिपोर्ट समजून घेण्यासाठी सोपा तक्ता

डॉक्टरांचा शॉर्टफॉर्म	सोप्या मराठीत अर्थ	ही टेस्ट नेमके काय तपासते?	नॉर्मल टार्गेट
FBS/ FPG	Fasting /उपाशीपोटी ब्लड शुगर	सकाळी उपाशीपोटी शरीरातील साखरेची मूळ पातळी तपासणे.	70–100 mg/dL
PPBS / PMBS /PPPG	Post-meal/जेवणानंतरची ब्लड शुगर	जेवणाचा पहिला घास घेतल्यापासून बरोबर २ तासांनंतरची पातळी.	140 mg/dL पेक्षा कमी
HbA1c	ग्लायकेटेड हिमोग्लोबिन	मागील ३ महिन्यांची सरासरी साखर (ज्यात कोणतीही लपवाछपवी चालत नाही).	5.7% पेक्षा कमी

स्वतःच्या आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी तयार आहात? आम्ही आपल्या सेवेसाठी तत्पर आहोत:

निदान चाचणी (लॅब टेस्ट) करायची आहे? [डॉ. सहारे पॅथॉलॉजी सेंटरशी संपर्क साधण्यासाठी येथे क्लिक करा]
डॉक्टरांचा सल्ला घ्यायचा आहे? [सहारे हॉस्पिटलशी संपर्क साधण्यासाठी येथे क्लिक करा]
इतर चौकशीसाठी / सर्व शाखांच्या माहितीसाठी आमच्या ‘होम‘ पेजला भेट द्या]

“हा माहितीपूर्ण लेख सहारे हेल्थकेअर (Sahare Healthcare) तर्फे सादर केला आहे. रुग्णालय आणि पॅथॉलॉजी सेंटर्सच्या माध्यमातून सर्वसमावेशक वैद्यकीय व अचूक निदान (लॅब) सेवा देणारी संस्था म्हणून, आम्ही आपल्या संपूर्ण कुटुंबाच्या आरोग्यासाठी सदैव तत्पर आहोत. आरोग्याविषयी कोणतीही अडचण, तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला किंवा लॅब टेस्ट बुक करण्यासाठी कृपया खाली फुटरमध्ये दिलेल्या संपर्क लिंक्सवरून आमच्या टीमशी संपर्क साधा.”

To read this article in English Click here.

इंग्रजी मध्ये हा लेख वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा